27. Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni już 11 lipca. O czym warto wiedzieć?
Już za niespełna dwa tygodnie Gdynia stanie się stolicą Kaszub. Wszystko to za sprawą 27. Światowego Zjazdu Kaszubów. Czeka nas wielkie, barwne święto kultury, tradycji i przede wszystkim wspólnoty. Sprawdźmy, co się tego dnia będzie działo w naszym mieście.
Muzyka, uroczyste i barwne przemarsze, regionalne smaki, kaszubskie rękodzieło, wspólna biesiada oraz tysiące uczestników z całego Pomorza. Po 20 latach do miasta wraca Światowy Zjazd Kaszubów, który będzie jednym z najważniejszych wydarzeń tego lata oraz kluczowym punktem obchodów 100-lecia Gdyni.
W samym sercu miasta powstaną dwie sceny muzyczne, strefy regionalnych smaków, przestrzenie prezentujące sztukę i rękodzieło kaszubskie, miejsca rodzinnych animacji i aktywności sportowych oraz liczne atrakcje nawiązujące do bogatej historii i kultury Kaszub. Na uczestników czekają koncerty, występy zespołów folklorystycznych, wspólne śpiewanie, pokazy, konkursy oraz wydarzenia integrujące mieszkańców, turystów i społeczność kaszubską.
27. Światowy Zjazd Kaszubów ma wymiar szczególny. W roku 100-lecia naszego miasta wydarzenie staje się symbolem więzi łączących Gdynię z kaszubskim dziedzictwem. To święto wspólnoty, regionalnej dumy i kultury, przypominające o ogromnym wkładzie Kaszubów w rozwój miasta i budowę nowoczesnej Gdyni.
To będzie również okazja do spotkania pokoleń, wymiany doświadczeń i wspólnego celebrowania dziedzictwa, które pozostaje ważnym elementem tożsamości Pomorza.
Plakat z programem wydarzenia (mat. prasowe Urzędu Miasta Gdyni)
Najważniejsze punkty programu:
- Przyjazd uczestników zjazdu specjalnymi pociągami Transcassubia
Święto rozpocznie się już od samego rana. Na Dworzec Główny PKP w Gdyni przyjadą specjalne pociągi Transcassubia, którymi z różnych części regionu dotrą uczestnicy zjazdu.
- godz. 10:30 – uroczysty przemarsz ulicami Gdyni ze 100-metrowa flagą Kaszub
Jednym z najbardziej spektakularnych elementów przemarszu będzie niesiona przez uczestników 100-metrowa flaga kaszubska, symbolizująca jedność, dumę i siłę kaszubskiej wspólnoty.
Trasa przemarszu: ul. Starowiejska – ul. 3 Maja – Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa.
- godz. 11:00 – Uroczysta Msza Święta w Kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa
Po zakończeniu liturgii, czyli około godz. 12:30, uczestnicy przejdą ulicą 10 Lutego pod główną scenę wydarzenia zlokalizowaną na Molo Południowym na Skwerze Kościuszki.
- godz. 13:30 – oficjalne otwarcie zjazdu na scenie głównej na Molo Południowym (obok Akwarium Gdyńskiego)
- godz. 14:00 – rozpoczęcie części artystycznej na obu scenach oraz otwarcia pozostałych stref wydarzenia
Największe atrakcje wydarzenia
Tego dnia w mieście pojawią się dwie sceny muzyczne i koncert gwiazdy wieczoru Natalii Szroeder.
Scena główna – Molo Południowe
Na głównej scenie, zlokalizowanej na terenie imprezy masowej na Molo Południowym, wystąpią czołowi artyści i zespoły reprezentujące kulturę oraz muzykę kaszubską. W programie znajdą się koncerty, występy folklorystyczne, ale też nowoczesne interpretacje muzyczne regionu.
Kulminacyjnym punktem programu o godz. 18:15 będzie koncert Natalii Szroeder, jednej z najbardziej rozpoznawalnych ambasadorek współczesnej kultury kaszubskiej.
Harmonogram Dużej Sceny:
- godz. 14:00 – Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”,
- godz. 14:40 – Zespół Pieśni i Tańca „Sierakowice”,
- godz. 15:20 – Zespół Pieśni i Tańca „Przodkowianie”,
- godz. 16:00 - próba bicia rekordu w jednoczesnej grze na diabelskich skrzypcach,
- godz. 16:30 – Zespól „Fala” z Gdyni,
- godz. 17:15 – Weronika Korthals z zespołami: Norda Kids i La via Voice,
- godz. 18:15 – Natalia Szroeder,
- godz. 19:30 – Zespół GIS,
- godz. 20:30 – The Evil Educators.
Scena na Placu Wolnej Ukrainy
Druga scena będzie zlokalizowana na Placu Wolnej Ukrainy i stanie się przestrzenią prezentacji kaszubskich brzmień w bardziej alternatywnej odsłonie, wykonywanych przez regionalnych artystów i kapele.
Harmonogram Małej Sceny:
- godz. 14:00 – Kiev Office,
- godz. 15:00 – Kaszubska Influencerka,
- godz. 16:00 – Drëszë,
- godz. 17:00 – Dawid Zły i Checzanki,
- godz. 18:00 – Zespół „Demore”,
- godz. 19:00 – Kapela „A Matizer Noga”,
- godz. 20:00 – Folk Music Group „Fucus”,
- godz. 21:00 – Niezbędny balast.
Prowadzący:
- Duża Scena: Michał Bronk, Aleksandra Perz.
- Mała Scena: Mateusz Bulmann, Tatiana Slowi.
Strefa tradycji, smaków i rękodzieła kaszubskiego
Skwer Kościuszki (Al. Jana Pawła II) zamieni się w tętniące życiem kaszubskie miasteczko.
Na uczestników czekać będzie ponad 80 domków handlowych i wystawienniczych, w których będzie można nie tylko poznać bogactwo regionalnej kultury, ale także kupić lokalne produkty, tradycyjne wyroby i unikatowe pamiątki.
Swoją ofertę zaprezentują m.in.:
- twórcy ludowi i rzemieślnicy,
- artyści i rękodzielnicy,
- producenci regionalnych specjałów,
- lokalni przedsiębiorcy i organizacje związane z kulturą Kaszub.
Wśród stoisk znaleźć będzie można m.in. tradycyjne hafty, ceramikę, wyroby drewniane, biżuterię inspirowaną kaszubskim wzornictwem, regionalne produkty spożywcze oraz liczne pamiątki. Będzie to wyjątkowa okazja, aby zabrać ze sobą do domu autentyczny kawałek Kaszub.
Strefa Kół Gospodyń Wiejskich
Jednym z najbardziej kolorowych, aromatycznych i gwarnych miejsc zjazdu będzie Strefa Kół Gospodyń Wiejskich.
Na odwiedzających czekać będą stoiska pełne tradycyjnych kaszubskich smaków, domowych wypieków, lokalnych przetworów i regionalnych specjałów przygotowywanych według receptur przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Będzie można nie tylko skosztować wyjątkowych potraw, ale także kupić produkty przygotowane przez gospodynie z różnych części Pomorza.
To właśnie tutaj uczestnicy będą mogli poczuć atmosferę prawdziwej kaszubskiej gościnności, porozmawiać z gospodyniami pielęgnującymi lokalne tradycje i odkryć bogactwo regionalnej kuchni.
Turniej kaszubskiej baśki na pokładzie „Daru Pomorza”
Jedną z oryginalnych atrakcji będzie turniej tradycyjnej kaszubskiej gry baśka, który odbędzie się na pokładzie historycznego żaglowca „Dar Pomorza”. Połączenie charakterystycznych kaszubskich tradycji z ważnnym symbolem Gdyni nada wydarzeniu wyjątkowy charakter.
Sportowa strefa Arki Gdynia – „Kaszëbë znaczi Arka”
Miłośnicy aktywnego wypoczynku będą mogli odwiedzić specjalną strefę przygotowaną przez Arkę Gdynia. Na terenie Parku Rady Europy znajdą się aktywności związane z sekcjami:
- piłkarską,
- koszykarską,
- rugby.
W programie pokazy, bicie rekordów, konkursy i sportowe wyzwania dla całych rodzin, a także wyjątkowy Turniej Kaszubskiej Bùczki oraz rzut Stolema, czyli rzut głazem.
Wykład na Wydziale Nawigacyjnym Uniwersytetu Morskiego
W ramach zjazdu Wydział Nawigacyjny Uniwersytetu Morskiego (Al. Jana Pawła II 3) o godz. 15:30 zaprasza na wykład dr. Jana Mordawskiego o statystyce kaszubskiej.
Atrakcje w Muzeum Marynarki Wojennej
Program wydarzeń w Muzeum Marynarki Wojennej 11 lipca:
- godz. 14:00 – Rozmowa o kaszubskiej edukacji – Gdyński Ośrodek Doskonalenia i Edukacji oraz Uniwersytet WSB Merito,
- godz. 14:45 – „Kaszubscy królowie” – dwa filmy dokumentalne dotyczące postaci: Antoniego Abrahama oraz ks. Hilarego Jastaka w reż. Eugeniusza Pryczkowskiego,
- godz. 15:45 – „Takie było nasze życie” – film dokumentalny w reż. Andrzeja Jastrzembskiego,
- godz. 17:30 – Koncert pieśni gdyńskich, kaszubskich i … ‒ Gdyńskiego Chóru Kameralnego pod batutą Piotra Klemenskiego.
Atrakcje w Muzeum Miasta Gdyni
Podczas zjazdu zapraszamy również do gościnnych progów Muzeum Miasta Gdyni.
Ogrody Literatury – wydarzenie promujące czytelnictwo, literaturę i historię Pomorza:
- godz. 14:00 – Jak haftować na Pomorzu
Promocja książki „Wzory i kolory haftu kaszubskiego i kociewskiego".
Klub 7 Kolorów i Złotnicy Kaszubskiej
- godz. 14:50 – Historia jednego pomnika
Promocja książki „Opowieść o pomniku Antoniego Abrahama w Gdyni".
Teresa Hoppe
- godz. 15:40 – Gdyńskie rozmowy po sąsiedzku
„Sąsiedzi z Rewerendy i Kolonii. Tam, gdzie Chwaszczyna i Gdyni początek”.
Dr Tomasz Rembalski, Jacek Fopke, Michał Miegoń
- godz. 16:30 – Kto władał Gdynią?
Promocja książki „Własność szlachecka w północno-zachodnich powiatach prowincji Prusy Zachodnie w latach 1772–1834".
Dr Tomasz Rembalski
- godz. 17:20 – Kaszubski spacer literacki po Gdyni i okolicy
Promocja książki „Przewodnik literacki. Stegnama bòhaterów Heronima Derdowsczégò i Aleksandra Majkòwsczégò".
Prof. Adela Kuik-Kalinowska
Na uczestników czekać będą spotkania z autorami, rozmowy o książkach, prezentacje wydawnictw oraz wiele atrakcji dla miłośników literatury i kultury kaszubskiej.
Czepiec Julianny Radtke
Jednym z najcenniejszych prezentowanych obiektów będzie czepiec Julianny Radtke – matki Jana Radtkego, pierwszego sołtysa Gdyni i wójta Chyloni. Nakrycie głowy pierwotnie należało do jej teściowej, Weroniki Radtke, a jego historia sięga połowy XIX wieku. To jeden z najstarszych eksponatów w zbiorach MMG.
Zwiedzający będą mieli wyjątkową okazję zobaczyć obiekt nie tylko w tradycyjnej formie ekspozycyjnej, ale również w wersji cyfrowej. Dzięki wysokiej jakości skanowi 3D wykonanemu przez Pracownię Digitalizacji Biblioteki Politechniki Gdańskiej będzie można dokładne obejrzeć detale czepca.
Porcelana z Zakładu Porcelany Stołowej „Lubiana” w Łubianie
Na ekspozycji znajdą się także wyroby z Zakładu Porcelany Stołowej „Lubiana” w Łubianie – jednego z najbardziej rozpoznawalnych producentów porcelany w regionie. Prezentowane obiekty - wazony, kufel oraz popielniczka – zdobione są charakterystycznymi kaszubskimi wzorami, a produkowane były w „Lubianie” od lat 70. do 1992 roku.
Zakończenie Zjazdu Kaszubów
Światowy Zjazd Kaszubów zakończy „Kaszubski Kosmos / Kaszëbsczi kosmos – plenerowy spektakl teatralny” o godz. 22:00.
To widowisko wyprodukowane przez Fundacje Pomysłodalnia łączy teatr, muzykę, choreografię i efekty wizualne, w tym elementy pirotechniczne, tworząc sugestywną i nowoczesną opowieść inspirowaną kaszubską duchowością, mitologią i obrzędowością.
Spektakl prowadzi widza przez symboliczny świat kaszubskich wierzeń, przybliżając m.in. twórczość Józefa Chełmowskiego – wybitnej postaci kultury ludowej, nazywanej „kaszubskim Leonardem”.
Narracja wzbogacona jest o muzykę i działania sceniczne, które pozwalają zanurzyć się w rytmicznej, wielowarstwowej opowieści o tożsamości regionu. Widowisko wyróżnia spotkanie artystów współczesnych z twórcami ludowymi i lokalną społecznością, co nadaje mu autentyczny i unikatowy charakter. Spektakl trwa ok. 80 minut i prezentowany jest bez przerwy.
Gdzie?
- Muszla Koncertowa i teren zielony przy Placu Grunwaldzkim
Miasteczko Zdrowia Szpitali Pomorskich
W wyjątkowym Miasteczku Zdrowia na odwiedzających czekać będą bezpłatne badania profilaktyczne, konsultacje ze specjalistami oraz atrakcje promujące zdrowy styl życia.
W jednym miejscu będzie można wykonać szereg badań profilaktycznych i od razu omówić ich wyniki z lekarzami. Na uczestników czekać będzie między innymi: spirometria połączona z konsultacją pulmonologa, pozwalająca ocenić funkcjonowanie układu oddechowego. Dostępne będą również badania w kierunku jaskry, pomagające we wczesnym wykrywaniu chorób wzroku. Chętni będą mogli wykonać badanie EKG i skonsultować jego wynik z kardiologiem, a także zbadać poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi, z wynikiem dostępnym już po kilku minutach. Specjalnie dla mężczyzn przygotowano możliwość oznaczenia poziomu PSA, markera wykorzystywanego w profilaktyce raka prostaty.
Miasteczko Zdrowia to nie tylko badania, ale także edukacja i promocja zdrowego stylu życia. Specjaliści ze Szpitali Pomorskich będą odpowiadać na pytania dotyczące zdrowia, zachęcać do regularnej profilaktyki oraz prezentować ofertę naszej spółki. Na odwiedzających czekać będą również materiały edukacyjne oraz koło fortuny z upominkami.
Mapka rozmieszczenia poszczególnych atrakcji w mieście (mat. prasowe Urzędu Miasta Gdyni)
Komunikacja miejska 11 lipca
Podczas wydarzenia 11 lipca komunikacją miejską w Gdyni będziemy podróżować bezpłatnie. Zmieni się również częstotliwość niektórych linii oraz pojawią dodatkowe. Więcej szczegółow już wkrótce pojawi się na stronie ZKM Gdynia.
Gospodarzem Światowego Zjazdu Kaszubów jest miasto Gdynia.
Organizatorzy: Miasto Gdynia, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Oddział Gdynia, Kaszubskie Forum Kultury, Samorząd Województwa Pomorskiego oraz Agencja Rozwoju Gdyni.
Sponsor: Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.
Partnerzy: 3 Flotylla Okrętów, Przewozy Regionalne Polregio, PKP, Uniwersytet Morski w Gdyni, Muzeum Miasta Gdyni, Muzeum Marynarki Wojennej, Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku, Arka Gdynia, AMW Arka Gdynia, Arka Gdynia Rugby, Gdyński Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, Uniwersytet WSB Merito Gdynia, Klimawent, Hossa, ZKM Gdynia, Dachy od Korzeni Tartak Sulęczyno, Flek, JTK Klas, Biankowski Piotr Winnter Swimmer, TAKA FORMSA.
Patroni medialni: Miesięcznik Pomerania, Zawsze Pomorze, Radio Norda FM, Twoja Telewizja Morska, Nadmorski 24.
Patronat honorowy 100-lecia Gdyni: wojewoda pomorska Beata Rutkiewicz, marszałek województwa pomorskiego Mieczysław Struk, Polska Organizacja Turystyczna.
Sponsor główny 100-lecia Gdyni: Port Gdynia, PGE Polska Grupa Energetyczna, OPEC.
Patroni medialni 100-lecia Gdyni: Onet, Polskie Radio, Helios, STROER, Trójmiasto.pl. Radio Gdańsk, Dziennik Bałtycki, Prestiż, TVP 3 Gdańsk.
Organizatorzy 27. Światowego Zjazdu Kaszubów: miasto Gdynia, Agencja Rozwoju Gdyni Sp. z o.o., Samorząd Województwa Pomorskiego, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział Gdynia, Kaszubskie Forum Kultury