Gdynia dzieli się doświadczeniem w ochronie modernistycznych zabytków
Jak prawidłowo odnawiać modernistyczne elewacje, historyczne tynki i detale architektoniczne, by zachować ich oryginalny charakter? Tego m.in. dotyczyły warsztaty konserwatorskie, które odbyły się w Gdyńskim Centrum Modernizmu. W programie znalazły się prezentacje, dyskusje i wizyty w wybranych budynkach, podczas których uczestnicy mogli przyjrzeć się konkretnym wyzwaniom związanym z ochroną architektury modernistycznej.
Założeniem organizacji spotkania miała być przede wszystkim wymiana wiedzy, doświadczeń i umiejętności specjalistów aktywnie działających w obszarze ochrony, zachowania i konserwacji dziedzictwa modernizmu.
Wideo i montaż: Dominika Nycz
Pomysł takiej formuły zrodził się z bezpośrednich rozmów z pracownikami urzędów ochrony zabytków z innych miast, którzy byli bardzo zainteresowani doświadczeniami Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni w zakresie ochrony dziedzictwa modernizmu i entuzjastycznie zareagowali na pomysł organizacji warsztatów.
Nasza placówka, czyli Gdyńskie Centrum Modernizmu, które jest budynkiem także ikonicznym, jest przestrzenią przeznaczoną na różnego rodzaju spotkania, warsztaty i dzisiaj mamy przyjemność gościć po raz kolejny osoby, które spotkały się w ramach współpracy z Miejskim Konserwatorem Zabytków pod kątem warsztatów konserwatorskich. Od momentu wpisania gdyńskiego Śródmieścia na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, widać dużo większe zainteresowanie modernizmem – przyznaje Irmina Lewoszewska, kierownik Miejskiej Informacji Turystycznej w Gdyni.Na gdyńskie warsztaty zgłosiło się aż 50 przedstawicieli samorządowych i wojewódzkich urzędów konserwatorskich oraz biur architektów miast zajmujących się dziedzictwem m.in. z Torunia, Gdańska, Włocławka, Łodzi, Koszalina, Bydgoszczy i Warszawy. Pojawiło się również kilka osób z prywatnych firm, zajmujących się projektowaniem i konserwacją.
Fragment słynnego gdyńskiego „Bankowca” cieszył się największym zainteresowaniem w trakcie warsztatów konserwatorskich (fot. Waldemar Ulanowski)
Bardzo interesują nas zagadnienia tynków modernistycznych, tynków szlachetnych i sposób ich obróbki, ponieważ w Warszawie mamy dużo takich elementów i ciągle borykamy się z tym, jak je konserwować. Dlatego tu jesteśmy, żeby dowiedzieć się, jak Gdynia sobie poradziła z tym zagadnieniem. Sam modernizm jest niesamowicie ciekawy i fascynujący. Na pierwszy rzut oka wydaje się taki prosty i być może niekrzykliwy, nie zwracający na siebie uwagi. Natomiast dopiero po przyjrzeniu się tej architekturze dostrzega się masę bardzo ciekawych detali, które warto chronić, eksponować i wydobywać spod wtórnych warstw tynków – powiedziała Aneta Bojanowska z Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków.Podczas wydarzenia reprezentanci Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni w krótkich sesjach panelowych przedstawili najważniejsze zagadnienia związane ze specyfiką prac konserwatorskich prowadzonych przy budynkach modernistycznych.
Miejski Konserwator Zabytków prof. Robert Hirsch wprowadził uczestników do tematu krótką opowieścią o powstaniu i rozwoju Gdyni oraz opowiedział o rodzajach wykończenia elewacji budynków modernistycznych – elewacjach ceglanych, okładzinach i wyprawach elewacyjnych oraz pracach konserwatorskich. Celina Łozowska, kierownik Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków, podzieliła się doświadczeniami z renowacji wnętrz budynków modernistycznych, a Luiza Skrzypkowska (również z Biura MKZ) lokalnymi zasadami systemu dotacji w procesie ochrony i konserwacji modernizmu.
Aneta Bojanowska z Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków specjalnie przyjechała do Gdyni, aby poznać tajniki modernistycznych budynków (fot. Waldemar Ulanowski)
Podczas sesji warsztatowej omówione zostały próbki materiałów historycznych stosowane w architekturze modernistycznej, które znajdują się w zbiorach Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni i na tę część wydarzenia zostały wyselekcjonowane przez Marię Hotel i Karola Łątkowskiego z Biura MKZ. Uczestnicy warsztatów mieli okazję zapoznać się z prezentowanymi materiałami, ich właściwościami, technikami wykonania oraz typowymi problemami związanymi z ich zachowaniem i odtwarzaniem in situ.
Na koniec wybrane problemy konserwatorskie zostały zaprezentowane podczas oprowadzania w terenie. Na przykładzie budynku biurowego, dawniej ZUS i PLO, a obecnie Urzędu Miasta przy ul. 10 Lutego 24, omówiono problematykę wykończenia elewacji modernistycznych płytami kamiennymi i ceramicznymi. Podzielono się też doświadczeniami z kilku etapów i sposobów prowadzenia renowacji przy tym budynku.
Następnie grupa miała okazję zapoznać się z różnymi standardami wykończenia klatek schodowych w budynku mieszkalnym FE BGK przy ul. 3 Maja 27-21. Zwrócono uwagę na modernistyczną ślusarkę okienną, zagospodarowanie podwórza i przedstawiono doświadczenia restauracji tynków modernistycznych przy elewacjach tego budynku. Na przykładzie kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Armii Krajowej 46 zarysowano problematykę ochrony i rewaloryzacji obiektu modernistycznego z lat po II wojnie światowej.
Przedstawiono też prace restauratorskie w modernistycznej sieni, które są aktualnie prowadzone w kamienicy Damazego Bonieckiego przy ul. 10 Lutego 27, przy aktywnym udziale właścicielki, z wykorzystaniem mechanizmu dotacji z budżetu gminy miasta Gdyni.
Każdemu elementowi budynków gdyńskiego modernizmu uczestnicy warsztatów przyglądali się z niezwykłą uwagą (fot. Waldemar Ulanowski)
Chętni mogli także zapoznać się czasową ekspozycją „Od drzwi do drzwi: historyczna stolarka Gdyni”, która mieści się w Studio Rozalia przy Skwerze Kościuszki 22/1. Indywidualne oprowadzanie kuratorskie przeprowadził zainteresowanym gościom gospodarz miejsca – Radek Radziejewski.
Wydarzenie zostało zorganizowane przy organizacyjnym wsparciu Miejskiej Informacji Turystycznej, Wydziału Administracyjnego UM Gdyni oraz Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej. Patronem medialnym został kwartalnik Renowacje i Zabytki.
Warsztaty towarzyszyły „Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej. Sto lat miasta z marzeń”, która odbyła się w dniach 21-22 października br.
