Odeszła Krystyna Kodymowska ps. Stokrotka
Świadek i uczestniczka jednej największych akcji zbrojnych polskiego podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. Bohaterka, strażniczka pamięci i mentorka kolejnych pokoleń. Odeszła Krystyna Kodymowska ps. Stokrotka. Ta strata boli szczególnie, bo wraz z nią zabrakło nie tylko świadka tamtych czasów, ale bohaterki, która w nieludzkich czasach walczyła o wolną ojczyznę, która dziś jest naszą codziennością.
Krystyna Kodymowska (z domu Rafalska) ps. Stokrotka była sanitariuszką i łączniczką, należała do Szarych Szeregów, a po wojnie na swój dom wybrała Gdynię. W naszym mieście osiadła latach 60. i niemal do końca krzewiła pamięć o powstaniu i jego bohaterach. Jako członkini Gdyńskiego Koła Żołnierzy Armii Krajowej brała udział w uroczystościach upamiętniających bohaterów powstania i działania polskiego podziemia. W 2023 r. Muzeum Miasta Gdyni poświęciło Krystynie Kodymowskiej oraz Krystynie Cembrzyńskiej-Piłat projekt „Obecne – kobiety w Armii Krajowej”.
Nasze spotkania zawsze poruszały mnie w ten sam sposób. Mimo ciężkich życiowych doświadczeń zachwycała pogodą ducha, szlachetnością i ogromnym ciepłem. Była naocznym świadkiem historii, z pasją przekazywała swoją mądrość, inspirując kolejne pokolenia. Jej słowa i uśmiech zostaną z nami na zawsze. – mówi prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek.
Pani Krystyna urodziła się w 1928 roku w Bydgoszczy. W maju 1940 roku jej rodzinę wysiedlono. Wtedy Rafalscy zamieszkali tymczasowo w Ciechanowie, a następnie w Warszawie. Jak wspominała pani Krystyna, w stolicy przyjęto ich ciepło i serdecznie, na przekór trwającej wojnie. Tym, co połączyło gospodarzy i wysiedleńców, było bowiem pragnienie wolności. W czasie okupacji pani Krystyna była uczennicą tajnych kompletów gimnazjalnych, a od stycznia 1941 roku należała do 100. WŻDH Hufca „Wola”. W stolicy pozostała aż do wybuchu powstania warszawskiego. Brała udział w kolportażu prasy konspiracyjnej, udzielaniu pomocy ukrywającym się rannym żołnierzom konspiracji oraz wysyłaniu paczek żywnościowych do obozów jenieckich.
Powstanie warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Było największą akcją zbrojną polskiego podziemia w okupowanej przez Niemców Europie. Przystępując do zrywu, powstańcy mieli niewielkie uzbrojenie. Walki o wyzwolenie stolicy miały trwać kilka dób, a zakończyły się po 63 dniach. Rola kobiet w powstaniu warszawskim była nie do przecenienia. Sanitariuszki, łączniczki, ale też kobiety walczące na pierwszej linii frontu to niemal 1/5 wszystkich powstańców. Wszystkie one wykazały się niespotykaną determinacją w walce o wolność, rodzinę i bliskich, o dom i swoje ukochane miasto.