Useless Landscapes (Bezużyteczne krajobrazy)
Pojęcie „bezużytecznych krajobrazów” we współczesnej architekturze odnosi się do miejsc, które utraciły swoje pierwotne przeznaczenie i utknęły pomiędzy przeszłością a przyszłością. Jednak ta bezużyteczność jest względna, ponieważ utylitarne postrzeganie przyrody jako nieskończonego zasobu, charakterystyczne dla epoki industrialnej, jest dziś poddawane reinterpretacji pod wpływem kryzysów ekologicznych.
W projekcie „Useless Landscapes (Bezużyteczne krajobrazy)” artystka Hanna Shumska podejmuje kwestię konsekwencji industrializacji i antropocentrycznego postrzegania przyrody, odwołując się do teorii aktora-sieci Bruno Latoura oraz pojęcia hiperoobiektu Timothy’ego Mortona. Kwestie te zainteresowały ją w kontekście stuletniej historii Gdyni, postrzeganej przede wszystkim jako udany eksperyment industrialny związany z podporządkowaniem nadmorskiego krajobrazu. Racjonalistyczna architektura została stworzona na potrzeby funkcjonowania nowego miasta, a dzikie wybrzeże przekształciło się w część jego struktury gospodarczej i urbanistycznej.
Dziś Gdynia pozostaje ważnym węzłem infrastrukturalnym, przez który przebiegają intensywne przepływy handlowe i logistyczne, z których znaczna część pozostaje niewidoczna w codziennym życiu miasta. Jednocześnie zmiany klimatyczne oraz relacja człowieka ze środowiskiem naturalnym rodzą pytania o to, jak miejskie krajobrazy mogą zmieniać się w przyszłości.
Projekt „Useless Landscapes (Bezużyteczne krajobrazy)” przedstawia postindustrialną przestrzeń miejską jako nową, futurystyczno-surrealistyczną scenografię, która wchodzi w dialog z historyczną przestrzenią Miejskich Hal Targowych.
Centralnym obiektem multimedialnej instalacji staje się parawan plażowy — lokalny przedmiot codziennego użytku, symbolizujący naiwne pragnienie człowieka, by odgrodzić się od globalnego kryzysu ekologicznego i stworzyć własną bezpieczną mikroprzestrzeń, ograniczając wpływ żywiołów.
Dekonstruując topografię miejskiego krajobrazu, artystka zaludnia ją nowymi bohaterami. Po zalanych ulicach i drogach przemieszczają się fantomy istot nie-ludzkich, tworząc wraz ze znalezionymi przedmiotami, obrazami, obiektami z kolekcji Muzeum Kameralnego w Gdyni oraz cząsteczkami mikroplastiku nowy posthumanistyczny ekosystem. Odpowiadając na koncepcję kuratorską „DNA”, projekt traktuje miejski krajobraz jako złożony system, w którym pamięć zbiorowa, architektura, środowisko naturalne oraz przedmioty codziennego użytku tworzą jego swoisty „kod genetyczny”. Projektując utopijne krajobrazy jako nowe terytoria współistnienia i powstawania innych form życia, artystka stawia pytanie o to, jaka może być przyszłość regionu Pomorza.
Projekt został zrealizowany we współpracy z Muzeum Kameralnym w Gdyni w ramach projektu „DNA – Tożsamość, sztuka i miasto” Stowarzyszenia Halo Kultura, przy finansowym wsparciu Miasta Gdyni.
W okresie od 09.10.2026 do 08.11.2026 w przestrzeni Halo Kultura będzie można zobaczyć finalny rezultat projektu w formie indywidualnej wystawy artystki.
Ponadto 10.10.2026 w godz. 12:00–14:00 odbędą się warsztaty dla mieszkańców Trójmiasta: Pejzaż eko-urbanistyczny. Warsztaty tworzenia panoramy miasta. Zapisy na warsztaty: hanyashumska@gmail.com.
Hanna Shumska (ur. 1993) - artystka wizualna, doktora sztuki, asystentka na Wydziale Malarstwa ASP w Gdańsku i członkini Stowarzyszenia Halo Kultura. Pracuje w obszarach multimediów, malarstwa, rysunku, kolażu oraz instalacji. W swojej praktyce artystycznej bada relacje między obrazem a przestrzenią, wykorzystując materiały z archiwów publicznych i prywatnych. Stosuje strategie intermedialne i metody badawcze w celu dekonstrukcji stereotypów i mitów z kobiecej perspektywy. Jej poszukiwania koncentrują się wokół kwestii tożsamości i osobistego doświadczenia w odniesieniu do postępu technologicznego, globalizacji, wydarzeń historycznych, procesów migracyjnych oraz problemów społeczno-politycznych.
Laureatka wielu prestiżowych nagród, m.in. Nagrody Artystycznej Prezydenta Gdyni „Galion Gdyński” i Nagrody dla Młodych Twórców Kultury Miasta Gdańska za rok 2025, równorzędnej nagrody 14. Konkursu Gepperta (2023) oraz wyróżnienia w 45. Biennale Malarstwa Bielska Jesień 2021. Za pracę dyplomową „Tymczasowa mapa tymczasowych miejsc” (2020) otrzymała Grand Prix w 40. edycji Konkursu im. Marii Dokowicz (2022) oraz Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w konkursie Najlepszych Dyplomów ASP 2020. Stypendystka Ewy Kuryluk (2022–2024) i Programu Stypendialnego Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Gaude Polonia” (2021). Uczestniczka licznych wystaw krajowych i międzynarodowych, interdyscyplinarnych projektów i rezydencji artystycznych. Jej prace znajdują się w kolekcjach Krupa Gallery, Archiwum Idei w Poznaniu i Muzeum Korsaków w Ukrainie oraz w różnych kolekcjach prywatnych w Polsce, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Francji, USA.
- Wernisaż: 09.10.2026 (piątek) o godz. 18:00
- Miejsce: boks 514
- Warsztaty dla mieszkańców (zapisy): 10.10.2026 r. w godz. 12:00-14:00:
- Miejsce: biuro Halo Kultura, boks 320
- Kuratorka: Agnieszka Wołodźko.
(materiały promocyjne organizatora)