„Wspólnie dbamy o gdyńskie zabytki” – wokół budynku ZUS
Spotkania z cyklu „Wspólnie dbamy o gdyńskie zabytki” to już tradycja. 29 kwietnia w ikonicznym budynku dawnych Polskich Linii Oceanicznych spotkali się ludzie, którym ochrona naszego dziedzictwa szczególnie leży na sercu. Podczas spotkania podsumowano remonty gdyńskich zabytków zrealizowane w 2025 roku. Rozmawiano też o szansie, przed którą staje w tym roku gdyński modernizm. Był to także czas podziękowań dla osób zaangażowanych w dbałość o miejskie zabytki.
„Wspólnie dbamy o gdyńskie zabytki” to wydarzenie, które co roku gromadzi osoby zaangażowana w ochronę i renowację gdyńskich zabytków – przedstawicieli samorządu, który od 1999 roku dofinansowuje remonty, lokalnej administracji, naukowców, konserwatorów zabytków, wykonawców remontów oraz właścicieli i zarządców zabytkowych obiektów poddawanych renowacji. Wśród uczestników kwietniowego spotkania byli m.in. wiceprezydentka Oktawia Gorzeńska, miejski konserwator zabytków dr Robert Hirsch, dr Marek Stępa (były wiceprezydent Gdyni, a także naczelnik dawnego Wydziału Ochrony Dziedzictwa Urzędu Miasta Gdyni), Alina Limańska-Michalska z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku, właściciele budynków i członkowie wspólnot. Wideo i montaż: Sławomir Okoń
Takie spotkanie to także okazja do podsumowania przeprowadzonych w minionym roku remontów, wymiany opinii i snucia planów na przyszłość. Wiceprezydentka Oktawia Gorzeńska mówiła o szansie, przed jaką staje w tym roku nasze miasto, a jest nią wpis modernistycznego śródmieścia Gdyni na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
Wspólnie dbamy o gdyńskie zabytki. To już tradycja. Spotykamy się każdego roku, żeby podziękować osobom,dla których dziedzictwo gdyńskie, między innymi modernistyczne, jest bardzo ważne. To czas podziękowań, podsumowań, ale także opowieści o tym, co każdego dnia wspólnie z Biurem Miejskiego Konserwatora Zabytków robimy i jakie działania podejmujemy. Mam nadzieję, że wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO naszego modernistycznego Śródmieścia stanie się faktem i że coraz więcej osób będzie zainteresowanych tematem gdyńskiego dziedzictwa – zauważyła wiceprezydentka Oktawia Gorzeńska.O remontach zabytków zrealizowanych w 2025 roku opowiadał Robert Hirsch, miejski konserwator zabytków.
Spotkania z cyklu „Wspólnie dbamy o gdyńskie zabytki” co roku odbywają się gdzie indziej, ale zawsze w wyjątkowym miejscu.
Tegorocznym bohaterem był budynek dawnych Polskich Linii Oceanicznych, którego historia sięga jeszcze głębiej. Budynek przy ul. 10 Lutego 24 powstał w latach 1935-1936 dla Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Społecznych (później ZUS) według projektu warszawskiego architekta Romana Piotrowskiego z 1934 r. W przyziemiu mieściły się sklepy i jedna z najsłynniejszych gdyńskich kawiarni okresu międzywojennego „Cafe Bałtyk". W okresie powojennym stanowił siedzibę wielu spółek, choć najczęściej jest kojarzony z Polskimi Liniami Oceanicznymi (okres PRL).
Od 2008 roku jest własnością gminy miasta Gdyni i mieszczą się w nim: Urząd Miasta Gdyni, Miejska Informacja oraz Gdyńskie Centrum Wspierania Przedsiębiorczości.
Prestiżowa inwestycja Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Społecznych została osadzona w narożu kwartału zabudowy nowej tkanki miejskiej, w bezpośrednim sąsiedztwie dworca kolejowego, przy głównej arterii miejskiej prowadzącej na Skwer Kościuszki i Molo Południowe.
Architektonicznie obiekt wyróżnia się poprzez zestawienie brył o różnych wysokościach i wyeksponowanie zaokrąglonej części. Ma charakterystyczną dla stylu dużą powierzchnię okien, gładką elewację i prostą formę. Elewację na parterze obłożono płytami z czarnego granitu, z którym kontrastują płyty wapienia pińczowskiego na górnych kondygnacjach. Przez skalę zabudowy i zestawienie brył o różnych wysokościach oraz wyeksponowanie zaokrąglonej części kojarzy się z okrętem, co jest charakterystyczne dla modernistycznej zabudowy śródmieścia Gdyni.
Budynek przy ul. 10 Lutego 24 zaprojektowano i powiązano formalnie z sąsiednim budynkiem mieszkalnym, znajdującym się przy ul. 3 Maja 22/24, w którym przed wojną mieściły się mieszkania pracowników ZUS.
Choć frontowa elewacja (od strony ul. 10 Lutego i 3 Maja) z okładziną z wapienia pińczowskiego (skontrastowaną z ciemnym granitowym przyziemiem) przeszła remont w 2018 roku, w ubiegłym roku blask odzyskała również jego tylna elewacja. Efekty tej przemiany pokazał miejski konserwator zabytków dr Robert Hirsch podczas krótkiego oprowadzania.
Na zdjęciu miejski konserwator zabytków dr Robert Hirsch, w tle odnowiona elewacja (fot. Karolina Szypelt)
W 2025 roku w ramach programu dotacji na zabytki, finansowanego z budżetu Gminy Miasta Gdyni, zrealizowano prace przy dziewięciu obiektach, na które przyznano prawie 1 000 000 zł.
Więcej informacji o cyklu „Wspólnie dbamy o gdyńskie zabytki” znajdziemy w folderze, który można pobrać z załącznika pod artykułem.
Do pobrania
Razem dbamy o gdyńskie zabytki
pdf611406kb