Wspólnota i pasja – podziękowania dla zaangażowanych we wpis Gdyni na listę UNESCO
Modernistyczne centrum Gdyni zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Ten sukces naszego miasta to efekt pracy i zaangażowania wielu osób – architektów, badaczy, urzędników, społeczników, przewodników, artystów czy pasjonatów. Władze miasta doceniły to w szczególny sposób. Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek oraz wiceprezydentka Oktawia Gorzeńska złożyły wszystkim, którzy dołożyli do tego procesu choćby drobną cegiełkę, podziękowania oraz drobny upominek.
Spotkanie odbyło się we wtorek, 18 sierpnia w Urzędzie Miasta Gdyni. Wzięły w nim udział osoby bezpośrednio zaangażowane w przygotowanie dokumentacji nominacyjnej, a także ci, którzy poprzez swoją bieżącą działalność przyczynili się do ochrony i popularyzacji dziedzictwa modernistycznego.
Zgromadzonych gości powitały prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek oraz wiceprezydentka Oktawia Gorzeńska. W wydarzeniu uczestniczył też wiceprezydent Maciej Zielonka.
Spotykamy się dzisiaj, żeby podziękować za Państwa wkład, inicjatywę i doprowadzenie do szczęśliwego finału, jakim jest wpisanie Gdyni na listę światowego dzieciństwa UNESCO. Proces trwał około 20 lat, także trochę pracy przy tym było i wiele osób się w niego angażowało. To była trudna praca, ciężka praca, żmudna praca. Pisanie wniosku, tłumaczenie go i doprowadzenie tego do szczęśliwego finału. To jest Państwa zasługa. Dzisiaj się spotykamy po to, żeby wyrazić nasze szczere i z głębi serca płynące podziękowanie – powiedziała prezydent Aleksandra Kosiorek.
Cieszę się, że spotykamy się w takim licznym gronie. Od kiedy ten wpis zaistniał, to cały czas mówimy o tym, że to jest praca zespołowa. Zresztą chciałabym jeszcze podkreślić, że podczas całego procesu wiele osób z zewnątrz, spoza Gdyni, podkreślało, że czuć w naszym mieście moc wspólnoty, moc takiej pasji – nie tylko urzędowej, chociaż praca urzędników była bardzo ważna, ale też oddolnej pracy wielu osób, które dzieliły się swoją miłością do gdyńskiego dziedzictwa na różnych etapach – dodała wiceprezydentka Oktawia Gorzeńska.
Wideo i montaż: Sławomir Okoń
Następnie rozpoczęło się uroczyste rozdanie podziękowań i drobnych upominków osobom zaangażowanym w promocję modernizmu i wpis Gdyni na listę UNESCO.
Na początek doceniono autorów wniosku nominacyjnego: prof. dr hab. inż. arch. Marię Jolantę Sołtysik, architekta i inżyniera Marka Stępę – byłego wiceprezydenta Gdyni oraz dr hab. inż. arch. Roberta Hirscha – miejskiego konserwatora zabytków w Gdyni. Wręczono im podziękowania oraz plakaty z modernistycznymi budynkami.
Prof. Maria Jolanta Sołtysik to architektka, historyczka architektury i wieloletnia badaczka związana z Wydziałem Architektury Politechniki Gdańskiej. Jest jedną z najważniejszych postaci w historii badań nad gdyńskim modernizmem. Jej pionierska monografia „Gdynia – miasto dwudziestolecia międzywojennego. Urbanistyka i architektura” z 1993 roku do dziś pozostaje jednym z kluczowych opracowań poświęconych architekturze i urbanistyce międzywojennej Gdyni. Od ponad 30 lat prof. Sołtysik dokumentuje i interpretuje dziedzictwo modernistyczne miasta, przyczyniając się do jego ochrony, popularyzacji i uznania jego wyjątkowej wartości. Jej dorobek naukowy stał się również ważnym fundamentem przygotowań do wpisania modernistycznego centrum Gdyni na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Była autorką dossier nominacyjnego. To właśnie dzięki pracy takich badaczy możliwe było zbudowanie wiedzy i argumentacji, na których oparto dzisiejszy sukces Gdyni.
Decyzja o wpisie modernistycznego centrum Gdyni na listę UNESCO to był to jeden z najszczęśliwszych dni w moim życiu zawodowym. Swoją pracę właściwie od początku związałam z Gdynią i w ogóle z modernizmem. Najpierw pokazywałam architekturę gdyńską i jej przełom modernistyczny. A później te kamienice, które też były ewenementem, bo wówczas przecież najmodniejsza była zabudowa osiedlowa. Modernizm gdyński i w ogóle gdyńskie centrum jest unikalne pod wieloma względami. Przede wszystkim dlatego, że powstało od podstaw w okresie międzywojennym, w okresie, w którym działo się wiele przewartościowań w architekturze i urbanistyce. Jego struktura osadzona jest z jednej strony głęboko w tradycji, w tradycji europejskiej, czyli tradycji układu ulicowo-placowego, a z drugiej strony autorzy planu zastosowali tu niezwykle nowoczesne rozwiązania, które były wiodącą ideą tamtego okresu – to poprawa warunków mieszkaniowych w mieście. Druga rzecz to unikalne na skalę światową symboliczne połączenie miasta z morzem. Ta oś, która rozpościera się na Molo Południowym 630 metrów w głąb morza. To do dzisiaj wyznacznik gdyńskiego genius loci. To pojęcie w Gdyni było podstawą kompozycyjną całego układu. Trzecią taką ważną rzeczą jest architektura modernistyczna. Architektura, która wprowadziła to miasto do nowoczesnego kanonu. Gdyński modernizm i gdyńska architektura Śródmieścia jest przykładem przełomu modernistycznego – mówi prof. Maria Jolanta Sołtysik.
prof. Maria Jolanta Sołtysik wraz z prezydent Aleksandrą Kosiorek, wiceprezydentką Oktawią Gorzeńską i Joanną Leman - kierowniczką Referatu Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Gdyni podczas spotkania w Urzędzie Miasta Gdyni (fot. Magdalena Czernek)
Dr inż. arch. Marek Stępa to jedna z osób, które w istotny sposób wpłynęły na ochronę i rozwój współczesnej Gdyni. Jako architekt i samorządowiec potrafił łączyć troskę o codzienne potrzeby miasta z myśleniem o jego przyszłości i dziedzictwie. Szczególne miejsce w jego działalności zajęła ochrona modernistycznego dziedzictwa Gdyni. Dostrzegł jego wyjątkową wartość i potrzebę stworzenia systemowych mechanizmów ochrony. Z jego inicjatywy powołano miejskiego konserwatora zabytków, podjęto działania na rzecz wpisania układu urbanistycznego śródmieścia do rejestru zabytków województwa pomorskiego i uznania go za pomnik historii, a następnie rozpoczęto starania o wpis modernistycznego centrum Gdyni na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
dr inż. arch Marek Stępa wraz z prezydent Aleksandrą Kosiorek i wiceprezydentką Oktawią Gorzeńską podczas spotkania w Urzędzie Miasta Gdyni (fot. Magdalena Czernek)
Dr hab. inż. arch. Robert Hirsch – architekt, badacz architektury XX wieku i miejski konserwator zabytków w Gdyni. Od ponad dwóch dekad należy do najważniejszych osób zaangażowanych w badanie, ochronę i promocję modernistycznego dziedzictwa miasta. Jego działalność łączy naukę z praktyką konserwatorską. Współtworzył system ochrony gdyńskiego modernizmu, obejmujący badania, konserwację, edukację i popularyzację. Jest autorem licznych opracowań, w tym monografii „Ochrona i konserwacja historycznej architektury modernistycznej Gdyni”, a także inicjatorem i organizatorem międzynarodowej wymiany wiedzy na temat modernizmu. Był również członkiem zespołu przygotowującego dokumentację, która doprowadziła do uznania Śródmieścia Gdyni za pomnik historii, a następnie jednym z głównych autorów dokumentacji nominacyjnej modernistycznego centrum Gdyni do UNESCO.
Potem podziękowania i upominki trafiły do współautorów wniosku nominacyjnego. Byli to: mgr inż. arch. Alina Limańska-Michalska – kierownik Wydziału ds. Zabytków Nieruchomych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku, Celina Łozowska – kierowniczka Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni, Joanna Leman – kierownik Referatu Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Gdyni, Luiza Skrzypkowska z Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni, mgr inż. arch. Iwona Markesić – dyrektorka Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, mgr inż. arch. Marek Karzyński – były dyrektor Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni oraz dr inż. arch. Anna Orchowska – adiunkt Katedry Historii Architektury i Konserwacji Zabytków Politechniki Gdańskiej.
Od lewej: Luiza Skrzypkowska z Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni, mgr inż. arch. Alina Limańska-Michalska – kierownik Wydziału ds. Zabytków Nieruchomych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Gdańsku, Celina Łozowska – kierowniczka Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni, mgr inż. arch. Iwona Markesić – dyrektorka Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek, wiceprezydentka Oktawia Gorzeńska, Joanna Leman – kierownik Referatu Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Gdyni oraz mgr inż. arch. Marek Karzyński – były dyrektor Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni podczas spotkania w Urzędzie Miasta Gdyni (fot. Magdalena Czernek)
Podczas spotkania podziękowania trafiły również do licznego grona osób zaangażowanych w ochronę, popularyzację i promocję dziedzictwa modernistycznego. Wśród nich znaleźli się (w porządku alfabetycznym): Waldemar Affelt – prezes Stowarzyszenia Zabytkowa Gdynia, Jolanta Barton-Piórkowska – architektka odpowiedzialna za wpis do rejestru układu urbanistycznego, Małgorzata Bielska – zastępca kanclerza ds. technicznych Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, Tomasz Błyskosz – kierownik gdańskiego oddziału terenowego Narodowego Instytutu Dziedzictwa, Arkadiusz Brzęczek – badacz i znawca Gdyni, Marta Chełkowska – dyrektor Departamentu Turystyki i Sportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego, Magdalena Czernek z Wydziału Komunikacji Społecznej i Informacji Urzędu Miasta Gdyni, Anna Czerwińska z Referatu Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Gdyni, Jacek Debis – dyrektor projektów strategicznych Agencji Rozwoju Gdyni, Dariusz Dębski – społeczny opiekun zabytków, członek Pomorskiej Komisji Krajoznawczej, Przemysław Dopke z Wydziału Komunikacji Społecznej i Informacji Urzędu Miasta Gdyni, prof. UG dr hab. Jacek Friedrich z Wydziału Historycznego Uniwersytetu Gdańskiego, Anna Głowacka-Hirt z Referatu Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Gdyni, Karolina Grabowicz-Matyjas – dyrektorka Muzeum Emigracji w Gdyni, Estera Grubert z Referatu Promocji Urzędu Miasta Gdyni, Magdalena Jambroż z Referatu Współpracy z Zagranicą Urzędu Miasta Gdyni, Jarosław Kaczmarczyk – wiceprezes Głównej Komisji Rewizyjnej PTTK, mgr inż. arch. Jakub Korzekwa – projektant z Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, Agnieszka Krasińska z Referatu Promocji Urzędu Miasta Gdyni, Lesław Kwietniewski – dyrektor Sądu Rejonowego w Gdyni, Paweł Lewinowicz z Referatu Promocji Urzędu Miasta Gdyni, Irmina Lewoszewska – kierownik Miejskiej Informacji Turystycznej wraz z zespołem, dr Dariusz Małszycki z Działu Historycznego Muzeum Miasta Gdyni, Patrycja Merchel-Bielska, Michał Miegoń – kierownik Działu Komunikacji i Promocji Muzeum Miasta Gdyni, Karin Moder – dyrektorka Muzeum Miasta Gdyni, Jacek Ochociński – pasjonat ze Stowarzyszenia Zabytkowa Gdynia, Sławomir Okoń z Wydziału Komunikacji Społecznej i Informacji Urzędu Miasta Gdyni, Małgorzata Omachel-Kwidzińska – naczelnik Wydziału Komunikacji Społecznej i Informacji Urzędu Miasta Gdyni, Markos Pagudis – prezes Agencji Rozwoju Gdyni, Jacek Piątek – plastyk miasta, Maria Piradoff-Link – inicjatorka i kustoszka Mini Muzeum „Bankowiec”, Bartłomiej Ponikiewski – fotograf, Jan Rutka – artysta i grafik, Marek Rybiński z Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, Beata Sikorska – kierownik Referatu Promocji Urzędu Miasta Gdyni, Renata Stelmach z Wydziału Architektury Urzędu Miasta Gdyni, Mirosław Studniak – właściciel Wytwórni Pomysłów Studniak, Marcin Szerle – kierownik Działu Historycznego Muzeum Miasta Gdyni, dr inż. arch. Paulina Szewczyk – architektka miasta, prof. dr hab. inż. arch. Jakub Szczepański – dziekan Wydziału Architektury Politechniki Gdańskiej, Zofia Trusiewicz – projektantka z Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, prof. dr hab. inż. kpt. ż.w. Adam Weintrit – rektor Uniwersytetu Morskiego, Arkadiusz Zieniuk z Biura Planowania Przestrzennego Miasta Gdyni, Kamil Złoch z Wydziału Komunikacji Społecznej i Informacji Urzędu Miasta Gdyni oraz Arkadiusz Zygmunt – prezes Koła Przewodników przy oddziale Marynarki Wojennej PTTK, członek GSK PTTK.
