Wyższe małe granty i więcej elastyczności dla NGO. Zmiany od 1 września
Od 1 września organizacje pozarządowe mogą korzystać z nowych rozwiązań ułatwiających realizację działań na rzecz mieszkańców. Zwiększyły się m.in. limity tzw. małych grantów, a organizacje pożytku publicznego mogą korzystać z uproszczonej sprawozdawczości przy wyższym poziomie przychodów. Zmiany wprowadza nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Nowe przepisy ułatwią działalność organizacji pozarządowych i zwiększą ich możliwości reagowania na potrzeby lokalnych społeczności. Nowelizacja jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez sektor pozarządowy.
Organizacje pozarządowe są ważnym partnerem Gdyni w działaniach na rzecz mieszkanek i mieszkańców – podkreśla Mariusz Bzdęga, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców. – To właśnie dzięki ich zaangażowaniu wiele pomysłów i inicjatyw może szybko odpowiadać na potrzeby lokalnej społeczności. Zwiększenie limitów małych grantów i ograniczenie części formalności daje organizacjom większą elastyczność w realizacji tych działań. To dobra zmiana, szczególnie dla mniejszych podmiotów, które często dysponują dużym potencjałem społecznym, ale ograniczonymi zasobami.
Małe granty do 20 tys. zł
Jedną z najważniejszych zmian jest zwiększenie limitów dotyczących tzw. małych grantów w zakresie zlecania zadań publicznych o charakterze lokalnym lub regionalnym oraz powiększenie ich udziału w budżecie samorządu.Od 1 września maksymalna wartość jednego takiego grantu wzrosła z 10 tys. zł do 20 tys. zł. Zwiększył się również roczny limit środków, jakie samorząd może przyznać jednej organizacji w tym trybie – z 20 tys. zł do 40 tys. zł.
Nowelizacja zwiększa także udział środków, które mogą zostać przeznaczone na małe granty w budżecie samorządu. Dotychczas było to 20 procent, ustawa zwiększyła limit do 30 procent.
Dzięki zmianom organizacje pozarządowe mają mieć większe możliwości realizowania niewielkich, lokalnych przedsięwzięć i szybszego odpowiadania na potrzeby mieszkańców – zaznacza Mariusz Bzdęga.
Więcej czasu na realizację zadań
Nowe przepisy znoszą obowiązek wykonania zadania zleconego w trybie małego grantu w terminie nie dłuższym niż 90 dni.
Oznacza to większą elastyczność w planowaniu i realizacji projektów. Ma to znaczenie dla organizacji działających m.in. w obszarze edukacji, pomocy społecznej, kultury, sportu czy ochrony zdrowia.
Wyższy próg uproszczonej sprawozdawczości
Zmieniły się również zasady dotyczące organizacji pożytku publicznego.
Ustawa podnosi próg uproszczonej sprawozdawczości dla organizacji pożytku publicznego ze 100 000 zł do 200 000 zł. To zmiana szczególnie ważna dla mniejszych organizacji – dzięki temu nie będą obciążane w taki sam sposób, jak duże podmioty operujące wielomilionowymi budżetami.
Wkład własny – finansowy, rzeczowy lub osobowy
Nowelizacja wprowadza także możliwość wskazania rodzaju wkładu własnego w realizowanym projekcie. Może on być finansowy, rzeczowy albo osobowy.
O tym, jaki rodzaj wkładu wnosi do projektu, decyduje sama organizacja. Pozwala to uwzględnić nie tylko środki pieniężne, ale również inne zasoby wykorzystywane przy realizacji zadania.
24 kwietnia Dniem Społeczeństwa Obywatelskiego
Nowe przepisy ustanawiają 24 kwietnia Dniem Społeczeństwa Obywatelskiego. Data nie jest przypadkowa – 24 kwietnia 2003 roku uchwalono ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Dzień ten ma być okazją do podkreślania znaczenia praw i wolności obywatelskich oraz roli organizacji pozarządowych w życiu społecznym.
Nowa odznaka dla osób działających społecznie
Ustawa wprowadza również odznakę „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego”. Wyróżnieni mogą zostać m.in. społecznicy, członkowie organizacji pozarządowych, wolontariuszki i wolontariusze oraz inne osoby w uznaniu ich zasług dla rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.Nowelizacja ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie weszła w życie 1 września 2026 roku.