Zagraniczne akty małżeństwa. Nowe wzory dokumentów dotyczące transkrypcji już obowiązują
Od 23 sierpnia obowiązują nowe wzory dokumentów, z którymi możliwa jest rejestracja zagranicznego aktu małżeństwa, także w przypadku osób tej samej płci. Przygotowane przez Urząd Stanu Cywilnego w Gdyni formularze są dostępne w BIP Urzędu Miasta.
Rejestrację zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci i wydanie polskiego odpisu takiego aktu umożliwa rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z 22 maja 2026 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów dokumentów wydawanych z zakresu rejestracji stanu cywilnego, które weszło w życie 23 sierpnia 2026 roku. Zmiany wprowadzono również w Systemie Rejestrów Państwowych.
Rolą urzędu jest sprawne stosowanie obowiązujących przepisów i zapewnienie mieszkańcom możliwości załatwienia swoich spraw zgodnie z aktualnym stanem prawnym. Od 23 sierpnia nowe rozwiązania pozwalają na dokonanie transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa także w przypadku małżeństw osób tej samej płci. Gdyński Urząd Stanu Cywilnego jest przygotowany do obsługi takich wniosków, a potrzebne formularze są już dostępne. Jednocześnie mamy świadomość, że nowe przepisy nie rozstrzygają wszystkich kwestii prawnych związanych z takimi aktami. Tam, gdzie nadal pojawiają się wątpliwości, będziemy postępować zgodnie z przepisami i opiniami prawników – mówi Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni.
Co zmieniło się w dokumentach?
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy konstrukcji nowych wzorów odpisów aktu małżeństwa.Teraz przy danych każdej z dwóch osób, które zawarły małżeństwo, jest możliwość wskazania: „Mężczyzna/Kobieta”. Odpowiednie oznaczenie wybierane jest osobno dla każdego z małżonków. Dzięki temu dokument może prawidłowo odzwierciedlać dane zarówno kobiety i mężczyzny, jak i dwóch kobiet albo dwóch mężczyzn. Takie samo rozwiązanie zastosowano m.in. przy danych rodziców oraz przy nazwiskach małżonków.
Wnioski można już składać w Gdyni
Urząd Stanu Cywilnego w Gdyni jest przygotowany do obsługi wniosków o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa osób tej samej płci. Formularze umożliwiające złożenie takiego wniosku można pobrać z BIP Urzędu Miasta Gdyni. Procedura pozostaje taka sama jak w przypadku aktu małżeństwa zawartego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej.Jeszcze przed wejściem nowych przepisów w życie zainteresowanie taką możliwością było widoczne również w Gdyni. W maju do gdyńskiego USC wpłynęło kilka wniosków dotyczących transkrypcji takich aktów.
Urząd Stanu Cywilnego w Gdyni zarejestrował trzy takie wnioski. Dwa z nich właśnie są rozpatrywane, natomiast trzeci został zawieszony na wniosek strony składającej.
Dlaczego przepisy zmieniono?
Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2026 roku, sygn. II OSK 216/21. NSA zwróciło uwagę, że techniczne niedostosowanie systemu teleinformatycznego rejestracji stanu cywilnego oraz aktów wykonawczych, w tym nazewnictwa rubryk opartego na kryterium płci, nie może stanowić przeszkody w wykonaniu wyroku nakazującego dokonanie transkrypcji. Konieczne stało się więc dostosowanie wzorów dokumentów do sytuacji, których dotychczasowa konstrukcja dokumentów nie pozwalała prawidłowo odzwierciedlić.Zmiana ma również szerszy kontekst wynikający z prawa Unii Europejskiej. 25 listopada 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie C-713/23 dotyczącej dwóch obywateli Polski, którzy zawarli małżeństwo w Niemczech, a następnie wystąpili o transkrypcję aktu małżeństwa w Polsce.
TSUE orzekł, że państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo dwóch obywateli Unii tej samej płci, legalnie zawarte w innym państwie członkowskim podczas korzystania przez nich ze swobody przemieszczania się i pobytu. Jeżeli transkrypcja aktu małżeństwa jest jedynym przewidzianym w danym państwie sposobem takiego uznania, prawo Unii sprzeciwia się odmowie transkrypcji ze względu na to, że prawo krajowe nie dopuszcza małżeństw osób tej samej płci.