Dwaj kapitanowie patronami ulicy i ronda na Chwarznie-Wiczlinie
Kapitan Jan Ćwikliński został patronem ronda, a Tadeusz Meissner jednej z ulicy na Chwarznie-Wiczlinie – taką decyzję podjęli radni podczas XXXIII sesji Rady Miasta Gdyni, która odbyła się w środę, 26 sierpnia.
Rondo Jana Ćwiklińskiego
Bardzo nam zależało na tym, aby dwóch wielkich kapitanów, Tadeusz Meissner i Jan Ćwikliński, zostało w Gdyni odpowiednio uhonorowanych. To wybitne postacie o którym pamięć w mieście wciąż jest żywa – podkreśla Mariusz Bzdęga, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców Urzędu Miasta Gdyni. – Kapitan Ćwikliński to wielki bohater, nigdy nie zgodził się z tym, co działo się w Polsce powojennej, przez co przez wiele lat był skazany na zapomnienie. Mamy więc moralny obowiązek przywrócić jego pamięć, tym bardziej, że w Gdyni żyją jego potomkowie. Jego prawnuk Jak Rutka jest autorem znanych w całej Polsce modernistycznych ilustracji.Patronem ronda u zbiegu ulic Chwarznieńskiej, Aleksandra Dulina i Leona Staniszewskiego został Jan Ćwikliński (1901-1976) – kapitan żeglugi wielkiej, dowódca statków pasażerskich i towarowych, w tym słynnego transatlantyku „Batory”.
Urodził się 6 lutego 1901 r. w Horodence jako syn Seweryna Nałęcz Ćwiklińskiego, działacza „Sokoła” i burmistrza miasta w czasie I wojny światowej, oraz Marii z Martynowiczów. W młodości uczestniczył w obronie Lwowa (1918) oraz w wojnie polsko-bolszewickiej, za co otrzymał medal „Polska swemu obrońcy”. W 1924 r. ukończył Wydział Nawigacyjny Szkoły Morskiej w Tczewie, rozpoczynając karierę w polskiej marynarce handlowej.
Karierę morską rozpoczął na statkach zagranicznych, a następnie pływał na jednostkach rzecznych po Wiśle. Od 1926 r. był związany z przedsiębiorstwem Żegluga Polska, awansując od trzeciego do starszego oficera. W 1935 r. uzyskał dyplom kapitana żeglugi wielkiej. Dowodził m.in. statkami „Puck”, „Warszawa” (1939) i „Batory” (1946–1953).
W okresie międzywojennym osiedlił się w Gdyni, gdzie wybudował dom na Działkach Leśnych i prowadził życie rodzinne. Gdynia była wówczas głównym ośrodkiem polskiej marynarki handlowej, a z jej portu Ćwikliński wielokrotnie wyruszał w rejsy dalekomorskie, uczestnicząc w rozwoju polskiej floty handlowej i utrwalając tradycję żeglugi transatlantyckiej.
Po II wojnie światowej dowodził „Batorym” na trasie Gdynia–Ameryka, jednocześnie mierząc się z presją władz komunistycznych i kontrolą polityczną na statku. W 1953 r., zagrożony represjami i aresztowaniem, opuścił statek w porcie brytyjskim i uzyskał azyl polityczny. Następnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie współzałożył emigracyjne Towarzystwo Żeglugowe i dowodził statkiem towarowym „Wolna Polska”
W 1956 r., przy współpracy z Danielem Hawthorne’em, opublikował książkę „The Captain Leaves His Ship” („Kapitan opuszcza swój statek”), w której wyjaśnił decyzję o pozostaniu na emigracji. Jan Ćwikliński zmarł 20 czerwca 1976 r. na zawał serca. Został pochowany 3 lipca 1976 roku w Doylestown w Pensylwanii, w ośrodku paulinów zwanym „Polską Częstochową w Ameryce”. Jego życie i kariera są przykładem losów polskich kapitanów żeglugi wielkiej, których działalność pozostawała nierozerwalnie związana z Gdynią jako centrum polskiej marynarki handlowej.
Ulica Tadeusza Meissnera
Z kolei patronem jednej z ulic w rejonie Chwarzna-Wiczlina stał się Tadeusz Meissner. To również kapitan żeglugi wielkiej, absolwent Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie, autor książek, kapitan m/s „Batory”, tłumacz francuskiej i angielskiej klasyki marynistycznej.
Po ukończeniu Państwowej Szkoły Morskiej pływał na statkach francuskich i polskich, m.in. na „Lwowie” i „Darze Pomorza”.
Od 1942 r. przebywał w Londynie, gdzie pełnił funkcję inspektora okrętowego Żeglugi Polskiej oraz Polsko- Brytyjskiego Towarzystwa Okrętowego. Uczestniczył także w przygotowaniach powrotu polskich statków do kraju po zakończeniu II wojny światowej.
W październiku 1946 r. powrócił do Gdyni. Pracował jako inspektor w centrali GAL, dowodził m/s „Batory”, a na początku 1951 r. został głównym nawigatorem Centralnego Zarządu Polskiej Marynarki Handlowej. Był także wykładowcą nawigacji i wiedzy okrętowej w Państwowej Szkole Morskiej w Gdyni.
Jest autorem książek „Pierwszy rejs Daru Pomorza”, „Dookoła świata na Darze Pomorza” oraz innych publikacji o tematyce morskiej. Tłumaczył również francuską i angielską literaturę marynistyczną, m.in. książkę „Dobrowolny rozbitek”.
Za swoje zasługi został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Orderem Imperium Brytyjskiego (Order of the British Empire).
Zmarł 19 sierpnia 1966 r. i został pochowany na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni.