Historia Gdyni, do której można zajrzeć
Przedwojenne ulice, port budowany od podstaw i mieszkańcy tworzący historię młodego miasta – wszystko to można zobaczyć w samym centrum Gdyni. Na Placu Kaszubskim stanął fotoplastikon, który do 30 sierpnia zaprasza mieszkańców i turystów w podróż do przeszłości. Wystarczy podejść do jednego z wizjerów, by przenieść się o blisko sto lat wstecz i spojrzeć na Gdynię z zupełnie innej perspektywy.
Nie sposób przejść obok niego obojętnie. Drewniana, charakterystyczna konstrukcja ustawiona na Placu Kaszubskim zachęca, by na moment zwolnić i zajrzeć do wnętrza. Czekają tam stereoskopowe fotografie oraz archiwalne materiały, które pozwalają zobaczyć Gdynię z czasów, gdy z niewielkiej kaszubskiej wsi wyrastał jeden z najnowocześniejszych portów Europy.
Ekspozycja powstała z wykorzystaniem blisko 200 archiwalnych fotografii pochodzących z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Archiwum Państwowego w Gdańsku – Oddział w Gdyni. Zdjęcia zostały cyfrowo opracowane i ożywione w formie przestrzennych kolaży, dzięki czemu oglądający mogą dosłownie zanurzyć się w historii miasta i zobaczyć narodziny portu oraz rozwój przedwojennej Gdyni. Projekt przygotowała Fundacja Koncept Kultura w ramach przedsięwzięcia „Archiwalny Fotoplastikon Online”.
Historia Gdyni nie jest zamknięta w książkach ani archiwach. Można ją zobaczyć, poczuć i odkrywać podczas zwykłego spaceru po mieście. Fotoplastikon na Placu Kaszubskim daje taką możliwość – zatrzymuje na chwilę i pozwala spojrzeć na miejsca, które mijamy każdego dnia, oczami mieszkańców sprzed niemal stu lat. W roku stulecia Gdyni to wyjątkowe zaproszenie do spotkania z historią miasta, która wciąż inspiruje kolejne pokolenia – mówi Mariusz Bzdęga, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców.
Historia wynalazku, który ożywia wspomnienia
Fotoplastikon ma długą historię. Jego pierwowzór powstał w 1866 roku za sprawą Aloisa Polanecky'ego, który skonstruował urządzenie wykorzystujące stereoskopy do oglądania fotografii w trójwymiarze. W XIX wieku była to jedna z największych atrakcji pozwalających odbywać niezwykłe podróże bez opuszczania miasta.Wystarczy zajrzeć do jednego z wizjerów, by zobaczyć, jak rodziło się miasto i port (fot. Zofia Marczak)
Do tej idei nawiązała Fundacja Koncept Kultura, tworząc współczesną interpretację klasycznego fotoplastikonu. Dzięki połączeniu archiwalnych fotografii z techniką kolażu i animacji historia zyskuje nowy wymiar i staje się bliższa współczesnym odbiorcom.
Stworzony z myślą o przestrzeni miejskiej
Fotoplastikon został zaprojektowany jako całoroczna instalacja plenerowa. Konstrukcja wykonana z drewna i stali jest odporna na zmienne warunki atmosferyczne, automatycznie wentylowana latem i ogrzewana zimą. Ma około 230 centymetrów średnicy, 259 centymetrów wysokości i waży około 500 kilogramów, dzięki czemu pozostaje stabilna nawet podczas silniejszego wiatru.Urządzenie wyposażono w pięć stanowisk z wizjerami stereoskopowymi oraz siedziska ułatwiające korzystanie z ekspozycji dzieciom i osobom niższego wzrostu. Z atrakcji może korzystać jednocześnie kilka osób.
Fotoplastikon od pierwszych dni cieszy się dużym zainteresowaniem. Przy instalacji zatrzymują się zarówno mieszkańcy, którzy z ciekawością odnajdują znajome miejsca sprzed dziesięcioleci, jak i turyści poznający historię Gdyni podczas spaceru po centrum.
Prezentowane fotografie pokazują budowę portu, rozwój miasta i codzienne życie jego mieszkańców. Dzięki trójwymiarowej prezentacji archiwalne kadry nabierają głębi, a oglądający mogą poczuć się jak uczestnicy wydarzeń sprzed blisko stu lat.
Fotoplastikon będzie dostępny na Placu Kaszubskim do 30 sierpnia. Z bezpłatnej ekspozycji można korzystać podczas spaceru po centrum miasta.