Krzysztof Zanussi bohaterem 3. Festiwalu Arcymistrzowie Kina
Od 6 do 8 listopada 2026 roku Gdyńskie Centrum Filmowe imienia Leszka Kopcia będzie gospodarzem trzeciej edycji Festiwalu Arcymistrzowie Kina. Bohaterem tegorocznego wydarzenia zostanie Krzysztof Zanussi, który odbierze honorowy tytuł i statuetkę Arcymistrza Kina. W programie znalazły się pokazy filmowe, spotkania z twórcami, wystawa oraz wydarzenia poświęcone dorobkowi reżysera.
Krzysztof Zanussi będzie trzecim, po Agnieszce Holland i Marku Koterskim, laureatem Nagrody Arcymistrza Kina. Reżyser i scenarzysta od sześciu dekad tworzy w Polsce i za granicą, a jego filmy były nagradzane na festiwalach w Cannes, Wenecji, Locarno i Gdyni. Jest także wieloletnim kierownikiem artystycznym i dyrektorem Studia Filmowego TOR, wykładowcą oraz mentorem kolejnych pokoleń filmowców.
W swojej twórczości konsekwentnie podejmuje tematy wolności, odpowiedzialności, moralności i ludzkich wyborów. Kino Zanussiego to także przestrzeń refleksji nad sensem życia, przemijaniem i kondycją współczesnego człowieka.
Zanussi zdjęty z cokołu
Tegoroczna retrospektywa odbędzie się pod hasłem „Inteligent przez przypadki”. Organizatorzy chcą przypomnieć zarówno najważniejsze dzieła reżysera, jak i jego mniej znane realizacje, pokazując różne etapy twórczości oraz działalność producencką.Jak podkreśla Łukasz Maciejewski, dyrektor artystyczny festiwalu, trzydniowy przegląd ma być okazją do ponownego odkrycia twórczości autora „Barw ochronnych”.
Najtrudniej jest na cokole. Pomnikowa pozycja bywa jednak przewrotną formą nieobecności. Nazwisko pozostaje powszechnie znane, tytuły wracają w podręcznikowych zestawieniach, a same filmy oglądamy zbyt rzadko, osobno, bez szansy dostrzeżenia rozmowy, jaką prowadzą ze sobą przez kolejne dekady. Właśnie dlatego trzecia edycja Arcymistrzów Kina w Gdyńskim Centrum Filmowym jest poświęcona Zanussiemu. Chcemy zdjąć go z cokołu i przywrócić ekranowi. Etykiety unieruchamiają twórcę, którego kino powstawało z ruchu myśli, ze sporu, z niezgody na łatwą odpowiedź. Arcymistrzowie Kina nie mają być akademią ku czci. Mają stać się miejscem ponownego spotkania z artystą żywym, drażniącym, dowcipnym, nieoczywistym i zaskakująco współczesnym – mówi Łukasz Maciejewski.
Na ponadczasowy charakter twórczości reżysera zwraca również uwagę Jerzy Rados, dyrektor GCF-u i pomysłodawca Arcymistrzów Kina.
Kino Krzysztofa Zanussiego stawia pytania, które nie tracą znaczenia wraz ze zmianą epok, obyczajów i filmowej mody: jaki jest sens życia i gdzie go szukać? Ile jesteśmy gotowi poświęcić, aby pozostać wiernymi sobie? Kto jest dla nas autorytetem? Jak mierzymy się z przemijaniem? Trzecia edycja Festiwalu Arcymistrzowie Kina jest zaproszeniem do spotkania z wybitnym reżyserem i szukania w jego filmach odpowiedzi na najtrudniejsze pytania – podkreśla Jerzy Rados.
Trzy dni z kinem Zanussiego
Retrospektywa obejmie wszystkie etapy twórczości reżysera – od debiutanckiej „Struktury kryształu” z 1969 roku po „Liczbę doskonałą” z 2022 roku. W programie znalazły się zarówno filmy pełnometrażowe, jak i krótkometrażowe, dokumentalne oraz produkcje telewizyjne.
Przegląd rozpocznie się w piątek, 6 listopada. W programie pierwszego dnia znalazły się m.in. „Barwy ochronne”, „Constans”, „Brat naszego Boga”, „Cwał”, „Za ścianą” i „Dotknięcie ręki”. Zaplanowano również pokaz krótkich form „Góry o zmierzchu” i „Komputery”. Części seansów będą towarzyszyć prelekcje oraz spotkania z twórcami.
W sobotę, 7 listopada, widzowie zobaczą m.in. „Bilans kwartalny”, „Rok spokojnego słońca”, „Życie rodzinne”, „Damski interes” i „Persona non grata”. O godzinie 17:00 odbędzie się pokaz „Barw ochronnych” towarzyszący uroczystości wręczenia statuetki Arcymistrza Kina.
Na niedzielę, 8 listopada, zaplanowano projekcje „Iluminacji”, „Życia jako śmiertelnej choroby przenoszonej drogą płciową”, „Struktury kryształu” i „Liczby doskonałej”. W programie znalazł się również „Amator” Krzysztofa Kieślowskiego, film wyprodukowany przez Zanussiego.
Uroczysta gala i spotkania z twórcami
Centralnym wydarzeniem festiwalu będzie uroczystość wręczenia Krzysztofowi Zanussiemu Nagrody Arcymistrza Kina. Gala odbędzie się w sobotę, 7 listopada, o godzinie 19:00 i będzie połączona ze spotkaniem z laureatem oraz zaproszonymi gośćmi.Wśród zapowiedzianych uczestników znaleźli się m.in. Maja Komorowska, Agata Buzek, Andrzej Chyra, Anna Nehrebecka, Sławomira Łozińska, Maria Mamona, Barbara Wrzesińska, Ewa Braun, Irena Strzałkowska i Piotr Niemyjski.
Program festiwalu dopełnią spotkania z twórcami po wybranych seansach, wystawa plakatów filmowych, oferta edukacyjna dla młodzieży licealnej oraz wykład mistrzowski Krzysztofa Zanussiego dla studentów szkół i kierunków filmowych.
Rozmowy o książkach poświęconych reżyserowi
W sobotę o godzinie 21:00 w Galerii Gdyńskiego Centrum Filmowego odbędzie się spotkanie z Barbarą Gruszką-Zych i Michałem Dondzikiem.Rozmowa będzie poświęcona książkom „Życie rodzinne Zanussich. Rozmowy z Elżbietą i Krzysztofem” oraz „Zanussi. Przez przedmioty” autorstwa Barbary Gruszki-Zych, a także publikacji „Krzysztof Zanussi. Zależy, jak się patrzy” Michała Dondzika. Podczas spotkania będzie można kupić książki.
Bilety i informacje organizacyjne
Trzeci Festiwal Arcymistrzowie Kina odbędzie się w dniach 6-8 listopada 2026 roku w Gdyńskim Centrum Filmowym imienia Leszka Kopcia. Bilety na pokazy filmowe kosztują 16 zł, natomiast wstęp na uroczystość wręczenia statuetki Arcymistrza Kina – 49 zł.Organizatorem wydarzenia jest Gdyńskie Centrum Filmowe imienia Leszka Kopcia.