Modernizm, urbanistyka i przyszłość miasta. Drugi dzień konferencji w Gdyni
Wpis Modernistycznego Centrum Gdyni na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jest efektem wieloletnich przygotowań, pracy specjalistów i konsekwentnego podejścia do ochrony miejskiej przestrzeni. O drodze do tego sukcesu, znaczeniu planowania urbanistycznego i wyzwaniach, jakie przynosi międzynarodowe wyróżnienie, rozmawiano podczas drugiego dnia Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej „Sto lat miasta z morza i marzeń”.
W sesji poświęconej gdyńskiemu modernizmowi wystąpili m.in. prof. Maria Jolanta Sołtysik, architekt, historyk architektury, Celina Łozowska, kierownik Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków oraz dr Robert Hirsch, miejski konserwator zabytków w Gdyni.
Wideo i montaż: Przemysław Dopke
Ponieważ spotykamy się na konferencji urbanistycznej, w związku z tym chciałem podkreślić rolę urbanistów i planowania przestrzennego w całej tej drodze do UNESCO, bo ona była bardzo ważna i często o tym mało mówimy. Cały proces dążenia do UNESCO był procesem wieloletnim. Myślę, że o tym zapominamy, że to nie była wygrana w totolotka, tylko naprawdę wieloletnie, ponad dwudziestoletnie, przygotowania uwieńczone wreszcie sukcesem – powiedział dr Robert Hirsch, miejski konserwator zabytków w Gdyni.
Wpis Modernistycznego Centrum Gdyni na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, ogłoszony w lipcu 2026 roku w południowokoreańskim Busan, był zwieńczeniem wieloletnich starań rozpoczętych w 2019 roku. Jak wyjaśniała Celina Łozowska, wyjątkowa wartość Gdyni wynika z pionierskiego, międzywojennego założenia urbanistycznego, łączącego tradycyjny układ ulic i kwartałów z modernistycznymi rozwiązaniami poprawiającymi dostęp do światła, zieleni i zdrowych warunków mieszkaniowych.
Celina Łozowska, kierownik Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Gdyni w trakcie wygłaszania referatu „Modernistyczne Centrum Gdyni – od wpisu do rejestru do Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO” (fot. Waldemar Ulanowski)
Modernistyczne Centrum Gdyni jest wybitnym przykładem zespołu urbanistycznego, ilustrującym wyjątkowo szerokie zastosowanie zasad modernizmu w planowaniu i budowie miasta. Nie mówimy tutaj o pojedynczych budynkach, lecz o całym historycznym układzie urbanistycznym, obejmującym obszar prawie 88 hektarów. Ochrona konserwatorska nie polega wyłącznie na zachowaniu zabudowy – musi również pozwalać miastu się rozwijać, bo Gdynia pozostaje żywym, nowoczesnym organizmem – powiedziała Celina Łozowska, kierownik Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni.
Paulina Szewczyk, architekt miasta, była jednym z gospodarzy dwudniowej Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej. Wygłosiła również referat o narzędzich kreowania przestrzeni miejskiej (fot. Waldemar Ulanowski)
Tematyka drugiego dnia konferencji wykraczała poza ochronę modernizmu. Uczestnicy rozmawiali również o tożsamości miejsc w obliczu kryzysu klimatycznego, lokalności i odpowiedzialnego projektowania. Architekt miasta Gdyni Paulina Szewczyk przedstawiła wystąpienie „Miękka siła Architekta Miasta. Nieformalne narzędzia kreowania przestrzeni miejskiej”. W programie znalazła się także rozmowa o relacjach między morzem, miastem i portem oraz o kształtowaniu nadmorskiego krajobrazu przyszłości.
Organizatorem pierwszej Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej było miasto Gdynia oraz Agencja Rozwoju Gdyni.
